Iskopavanje slučaja
__________________________________________

Arhibarabe

Pljačke, prevare i drugi sunovrati na Odeljenju za arheologiju beogradskog Filozofskog fakulteta

Nastavljaju se skandalozna dešavanja, kako na Odeljenju za arheologiju beogradskog Filozofskog fakulteta, tako i u samom Srpskom arheološkom društvu. Osim već opisanog nepotizma i interesne povezanosti pojedinaca, najnoviji događaji ukazuju da je sve to zapravo samo vrh ledenog brega. Glavni razlog zbog čega se sve ovo dešava je slučaj reizbora docenta dr Đorđa Jankovića i pokušaj grupe njegovih sledbenika da ponovo uzurpiraju Srpsko arheološko društvo i njegov Glasnik

Piše:Saša Segedinski

Podsećanja radi, Janković je već 25 godina reizabran u zvanje docenta (rođen  je 1947., dakle ima 61 godinu ), jer nikada nije uspeo da postigne napredovanje u nastavničkom zvanju, pre svega zbog veoma niskog nivoa same nastave, nemanja objavljenih radova u inostranstvu i krajnje opskurnih pseudonaučnih i kvaziarheoloških ideja koje je zastupao, a koje su teško kompromitovale čitavu srpsku arheologiju.
O lošem glasu koji prati Jankovića svedoči i to da je za vreme rata u Hrvatskoj, tamo izvodio divlja arheološka iskopavanja pri čemu su devastirani pojedini lokaliteti, a materijal i dokumentacija su odneti u nepoznatom pravcu. Istovremeno su pljačkani muzeji u Drnišu i Kninu, raskopana bazilika u Uzdolju, a osim Jankovića u svemu ovome učestvovali su Milojko Budimir, nekadašnji kustos Kninskog muzeja, kao i pojedini studenti i diplomci Đorđa Jankovića koji su zajedno sa njime učestovali u devastaciji arheoloških lokaliteta.

Reizbor

Jankovićevi ostrašćeni "ratnici" svojevremeno su uzurpirali Srpsko arheološko društvo i za to vreme ga srozali na najniže grane, kako ugled tog Društva, tako  i njegovu izdavačku delatnost jer su se u Glasniku Srpskog arheološkog društva  tada objavljivali članci opskurnog sadržaja, kako samog Jankovića, tako i njegovog polupismenog zamenika Stanka Trifunovića, a kulminaciju beščašća predstavljalo je objavljivanje Jankovićeve knjige "Srpsko pomorje od VII-X veka"koja je dobila najnegativnije kritike od međunarodne stručne javnosti. Ipak, kako bi se Jankovićeve štetne ideje što šire plasirale, Jankovićev pajtaš Đorđe Ćapin je bez saglasnosti Srpskog arheološkog društva čitav sadržaj knjige stavio na internet čime je samom Društvu naneo duplu štetu.
Na samom fakultetu, Janković je odavno poznat po veoma niskim nastavničkim kriterijumima tako da je kod njega studirao i diplomirao čitav niz studenata bez poznavanja stranih jezika i rada na kompjuteru, koje je Janković kasnije pozapošljavao po muzejima u Bosni i Hercegovini, ali i Srbiji, na mesto starijih kolega koji su proterani tokom etničkog čišćenja, i na taj način je stvorio čitav niz fanatičnih sledbenika što se nedavno i pokazalo.
Za ovu arheološku školu je veoma karakterističan neobičan metodološki postupak u kome se prvo pojavi "naučni" zaključak, a tek se kasnije po svaku cenu traže dokazi na osnovu kojih je zaključak stvoren.
Prošle godina, izabrana je nova uprava Srpskog arheološkog društvakoja je pokušala da uspostavi red u samom Društvu i da mu vrati nekadašnji ugled učenog društva, a novo uredništvo Glasnika je za kratko vreme postavilo svetske standarde poput dve obavezne recenzije i samim tim dobilo visoku kategorizaciju časopisa, uz aklamaciju stručne javnosti, ali se istovremeno jako zamerilo Jankovićevim fanatičnim sledbenicima jer je osporilo štampanje nadriarheoloških, diletantskih i šarlatanskih nebuloza.
Međutim, istovremeno su se dešavale skandalozne stvari na samom Odeljenju za arheologiju. Najpre je po svaku cenu pokušan izbor Đorđa Jankovića u zvanje vanrednog profesora pri čemu su u samom Veću odeljenja glasali ljudi koji po zakonu uopšte nemaju pravo glasa jer nisu nastavno osoblje već nenastavni saradnici iz Arheološke zbirke fakulteta, poznatiji po konzumaciji alkohola i zavođenju studentkinja nego po stručnom radu predvođeni pripadnikom tzv. "obrenovačkog lobija" Miroslavom Lazićem.
 O svemu je obavešten i sam dekan fakulteta koji je svojom odlukom najzad zaveo red i zabranio dalje mešanje nenastavnog osoblja Zbirke u odlučivanje nastavnika i saradnika Odeljenja za arheologiju.
Kod reizbora Jankovića bilo je dosta čudnih događaja. Tako se kаo potpisnici prethodnog referаtа zа reizbor docentа dr Đ. Jаnkovićа pojavljuju dr Аleksаndаr Jovаnović, dr Živko Mikić i dr Sava Tutundžić, koji uopšte nisu kompetentni stručnjаci zа аrheologiju srednjeg vekа, što je očito iz njihove biografije. Malo je poznato da je kod predhodnog reizbora tаdаšnji šef mаtične kаtedre zа аrheologiju srednjeg vekа prof. dr Vojislаv Jovаnović, odbio dа potpiše referаt o Jankovćevom reizboru jer je bio dobro upoznat sa njegovim kvazinaučnim radom.
 Karakteristično je da se u komisijаmа zа odbrаnu mаgistаrskih i doktorskih teza kojimа je mentor Đ. Jаnković nаjmаnje jаvljаju kompetentni stručnjаci zа аrheologiju srednjeg vekа. Tako je jedini potpisnik iz domenа srednjeg vekа kod svih Jankovićevih teza i referata, kao i  i recenzije njegove knjige dr G. Tomović, po struci istoričar, penzionisan i naučni saradnik Istorijskog instituta
Jedini razlog za ovаkav sаstаv pomenutih komisijа je upаdljivo izbegаvаnje nаših vodećih stručnjаkа zа аrheologiju srednjeg vekа  kao što su  prof. dr Mihаilo Milinković, dr Vujаdin Ivаnišević, predsednik Naučnog veća Arheološkog instituta, dr Mаrko Popović, dr Vesnа Bikić itd., jer po Jankoviću oni nisu stručni i kompetentni u odnosu na njega.
Ipak, više svetlа bаcа podаtаk dа je na samom odeljenju čak osam nastavnika osporilo reizbor Jankovića u zvanje docenta, a kamoli njegov izbor u zvanje vanrednog profesora.
Odeljenje je potom formiralo komisiju od pet članova, kojoj se Janković protivio zbog uključivanja renomiranog eksperta za srednji vek dr Marka Popovića i prof dr M. Milinkovića. Uz pomoć nadglasavanja pomenute glasačke mašine iz Arheološke Zbirke, pod vođstvom već pomenutog M. Lazića čiji sin studira arheologiju, nadvladava predlog da Jankovićev referat za ponovni izbor za docenta ipak pišu stari nekompetentni članovi, pre svega Živko Mikić, antropolog nekrofil, čijem je sinu Iliji Mikiću, lošem studentu arheologije koji nije bio u stanju da položi ispit kod profesora Mihajla Milinkovića, Janković gestikulacijom i mimikom pomogao da isti ispit položi pred specijalnom komisijom.
Osim Mikića tate, referat za reizbor Jankovića još potpisuju i prof. dr  Aleksandar Jovanović profesor klasične arheologije koji sa oblašću nacionalne arheologije srednjeg veka nema nikakve veze i koji je kod studenata poznat kao "dobrica" koji pušta diplomske radove od dvadesetak strana, kao i pomenuta penzionisana istoričarka G. Tomović. Ova družina će svojim formаlnim i fiktivnim referаtom samo pokušati da mehаnički produži agoniju, odnosno tolerisanje statusa  kаndidаtа koji zа to više ne ispunjаvа uslove.
Odavno je poznato da je Janković konfliktna ličnost i da je u sukobu sa ogromnim delom kolega, a pre svega onim iz Arheološkog instituta. Janković je svojedobno bio angažovan da izradi novu stalnu postavku arheološkog odeljenja Vojvođanskog muzeja u Novom Sadu, ali je nedugo nakon početka rada na postavci, zbog svojih pseudonaučnih ideja, a na zahtev stručnog veća muzeja, udaljen sa projekta postavke koji je potom izradio dr Marko Popović. Zajedno sa Đorđem Ćapinom iz Herceg Novog, otpočeo je iskopavanja na Prevlaci kraj Tivta, a čak su zajedno oteli arheološki materijal iz zbirke muzeja u Tivtu kako bi ga predali monasima u novoobnovljenom manastiru na Prevlaci za potrebe njihove zbirke.
Ovo su samo neki od brojnih primera kršenja osnovnih načela Kodeksa profesionalne etike tipični za Jankovića i njegovu kliku. Međutim, najveća šteta je u tome da iza Jankovića ostaju generacije priučenih kvazistručnjaka, zadojenih štetnim pseudoarheološkim idejama.
Naime, poslednjih dvadesetak godina Janković se bavio isključivo ranim Slovenima pokušavajući da dokaže da su starosedeoci na području čitave bivše SFRJ zapravo bili prasrbi, a kao ključni argument za dokazivanje ovako nečega je isključivo prisustvo gomila kamenja tzv. "gromila", koje su, u nedostatku drugih konkretnih nalaza i istorijskih izvora krucijalni dokaz da su starosedeoci bili Srbi i to po mogućnosti još od praistorije. Janković je devedesetih godina vršio čitav niz divljih arheoloških iskopavanja u Hrvatskoj i Bosni i Hercegovini na osnovu kojih je kasnije objavio opskurnu knjigu "Srpske gromile" koju je osudila čitava stručna javnost, a Arheološki institut je u javnom saopštenju ukazao da je "Metodološki postupаk koji je sproveden u ovoj knjizi, neprimeren аrheološkoj i istorijskoj nаuci.
Zаključci se grаde ili nа pogrešnim premisаmа, ili nа nedokаzаnim i nedokazivim hipotezаmа" te je stoga Nаučno veće Аrheološkog institutа s pravom stаlo nа stаnovište dа se ovde rаdi o pseudonаuci jer se pokazalo da je ova knjigа koja je eksploаtisаnа kao sredstvo za indoktrinaciju studenata, opаsnа jer je u pitanju literаturа kojа truje srpski nаrod idejаmа koje nemаju nikаkvog nаučnog osnovа.
O tome da je u pitanju marginalna publikacija svedoči i činjenica da ovu knjigu ni jedna ugledna naučna ustanova nije prihvatila za štampu, te je to uradio privatan izdavač koji je, pak smatrao da knjizi uopšte nisu potrebni recenzenti.
Janković je 2007. objavio knjigu "Srpsko Pomorje od VII do X veka" koju je stručna javnost sa pravom osporila , kako zbog senzacionalističkog sadržaja, tako i zbog nestručnih recenzenata: prof. R. Popovića  pravoslavnog sveštenika i dr G. Tomović, istoričarke u penziji.

Uzurpacija

Zbog potpune uzurpacije Srpskog arheološkog društva prošle godine Janković je smenjen sa mesta predsednika i izabrana je nova uprava društva čiji je glavni cilj bio da se vrati narušeni ugled društva.
Pošto je postalo jasno da je reizbor Jankovića ozbiljno doveden u pitanje, usledio je čitav niz skandaloznih događaja.
Najpre je na nedavnoj godišnjoj skupštini SAD u Zaječaru usledio svojevrstan puč nakon kog je predsednik Društva dr Rastko Vasić, jedan od doajena naše arheologije, podneo ostavku, ali je po statutu nastavio da obavlja funkciju do izbora novog rukovodstva, a istovremeno je pokušana i smena urednika Glasnika SAD doc dr Branislava Anđelković, koji je časopis podigao na međunarodni nivo, kao i cele redakcije. Potom se u javnosti pojavila skaradna peticija navodne podrške Jankoviću koju je potpisao manji deo članstva SAD, ali čiji je cilj zapravo preuzimanje SAD od strane grupe okupljene oko već pomenutog Miroslava Lazića iz Arheološke Zbirke fakulteta i junoše, mr. Adama Crnobrnje (takođe obrenovački lobi) čime bi ponovno bio srozan naučni ugled SAD.
O tome koliko je sadržaj peticije opskuran svedoči nekoliko činjenica: autori peticije, njih 65, (Društvo inače ima preko 250 članova) nisu je uputili na potpisivanje kolegama iz Arheološkog instituta kao ni na samo Odeljenje za arheologiju Filozofskog fakulteta jer su shvatili da je tamo niko ne bi  ni potpisao, a osim toga nisu je potpisali ni pojedini dugododišnji Jankovićevi sledbenici jer su shvatili da bi se stavljanjem  potpisa na ovakvu peticiju veoma kompromitovali.
Međutim, postoji pravi razlog zašto se ova peticija zapravo pojavila, a to je nedavni članak u Tabloidu "Bračni i vanbračni nekrofili" koji je naišao na široko interesovanje javnosti jer je u njemu prvi put ukazano ozbiljne nepravilnosti u srpskoj arheologiji. Potpisnici su pomenutom žalosnom peticijom proglasili pravi "krstaški rat" protiv nekih članova Odeljenja za arheologiju kao i arheologa iz drugih ustanova.
 Štaviše u peticiji se navodi da  je navodna kampanja Tabloida u neposrednoj vezi sa događanjima na Odeljenju za arheologiju, s obzirom da su detalji sadržaja mogli biti plasirani samo iz užih arheoloških krugova što naravno ne odgovara istini. Očigledno je da su se potpisnici peticije osetili ugroženim jer je prvi put javno napisano ono  o čemu se odavno nagađalo a to je totalni nerad i fanatizam koji duboko kompromituju arheološku struku Srbije.
Očigledno je ipak da su pojedini zalutali potpisnici potpisivali peticiju, a da nisu zapravo znali šta potpisuju. Sa druge strane, od ukupno 65 potpisnika , čak 19, gotovo trećina su stranci, jer žive i rade u susednim državama gde ih je Janković, osim što je sa njima vršio često ilegalna iskopavnja, čak i pozapošljavao.
Takođe, tu je nekoliko nezaposlenih arheologa, kao i svega dva doktora nauka i pet magistara od kojih su neki magistrirali baš kod Jankovića. Peticiju su potpisali i mr Maja Živić arheolog iz Zaječara koja se uopšte ne bavi srednjim vekom, te Ljubinka Babović iz Narodnog muzeja u Beogradu, autorka pozamašnog pamfleta sa naučno fantastičnom teorijom o  navodnoj astronomskoj opservatoriji u Lepenskom viru, koju ne bi objavila nijedna ozbiljna muzejska kuća.
Tu je i izvesni Stanko Trifunović iz Novog Sada, zatim Dragan Jacanović, svojevremeni direktor Požarevačkog muzeja, koji je neko vreme proveo u zatvoru zbog pljačke i trgovine arheološkim predmetima i kome se proces oteže godinama kako bi ušao u apsolutno zastarevanje slučaja.
Treba pomenuti i izvesnog "Mikija Pikasa" iz Vršca, kome je pančevački Zavod za zaštitu spomenika kulture zaustavljao radove na Židovaru, kao i mr Emina Zečević najodaniji Jankovićev epigon, i još od iskopavanja na trasi autoputa najintimnija prijateljica mr Slobodana Fidanovskog iz Narodnog muzeja (što oboje poriču), kao i izvesni Dušan Šljivar, doživotni kandidat za doktora nauka koji doktorat piše poslednjih dvadeset godina.